valpolicella gebied

Amarone: wijn om verliefd op te worden

Amarone is het paradepaardje van de Veneto streek in Italië. Het is een van de bekendste Italiaanse wijnen, maar het maken ervan is per toeval ontstaan. Men maakte vroeger alleen een zoete variant van de Valpolicella (Recioto) maar was de wijn tijdens de vergisting ‘vergeten’. Hierdoor was de wijn verder gaan vergisten dan de bedoeling was waardoor de meeste suikers waren omgezet in alcohol en het een droge wijn was geworden. Het resultaat van deze toevalstreffer is een unieke krachtpatser. Amarone is een stevige, complexe wijn vol rijp fruit (kersen, bramen), fluweelzacht met een lichtzoete toets en een lange afdronk. 

Eerder schreef ik al over mijn reis door deze streek en hoe leuk het is om het Prosecco gebied te combineren met een bezoek aan Veneto. Het gebied ligt tussen het Gardameer en Venetië in en is het derde wijngebied van Italië, terwijl er ‘slechts’ 10 procent van de Italiaanse wijnen vandaan komt.

Drogen, vergisten, rijpen

Amarone wordt gemaakt van een blend van meestal 3 -gedroogde- druiven: corvina veronese, rondinella en molinara. De corvina speelt de hoofdrol (minimaal 70%) en groeit nergens anders ter wereld. Enkel de druiventrossen van de best gelegen wijngaarden worden gebruikt. Om de druiven niet te beschadigen worden ze voorzichtig naast elkaar in kratjes of rekken in een donkere, goed geventileerde schuur te drogen gelegd. Dit proces duurt enkele maanden. Het droogproces metaboliseert de zuren van de druiven en creëert een polymerisatie van de tannines in de huid dat bijdraagt aan de balans van de wijn. 

Bij Amarone is de kwaliteit van de schil van de druiven de voornaamste zorg, dit zorgt namelijk voor de tannines, kleur en intensiteit van de smaak van de wijn. Het drogingsproces concentreert niet alleen de sappen van de druiven, maar verhoogt ook het huidcontact van de druiven met het sap. De druiven verliezen tijdens de droging 25-40% vocht waardoor de concentratie van de suikers, aroma’s en smaakstoffen toeneemt. Na het drogen worden de druiven ontsteelt en voorzichtig geperst. Na een hele langzame alcoholische vergisting laat men de Amarone vervolgens in grote houten vaten uitgisten en rijpen. Het resultaat is een zware wijn die heel lang bewaard kan worden. Door het ouderen wordt hij alsmaar fluweliger.

Hangt wel een prijskaartje aan..

Doordat men gebruikt maakt van ingedroogde druiven is er een lagere wijnopbrengst. Daarnaast kosten de druiven gewoonweg zo’n 3x meer dan de normale Valpolicella druiven. Tel daar de verplichte rijping van minimaal 2 jaar (4 jaar voor riservas) bij op en je hebt de verklaring waarom Amarone aan de prijzige kant is. Vaak betaal je voor een goede fles tussen de 30 en 90 euro.

Amarone wordt alsmaar beroemder en populairder wat het risico op overproductie en kwaliteitsdaling met zich mee brengt. Rond 2007 werden er nog jaarlijks 9 miljoen flessen geproduceerd maar dat is inmiddels verdubbeld. De betere Amarones komen uit het Classico gebied of de Valpantena. De naam komt van het Italiaanse woord ‘amaro’ dat bitter betekent. Dit verwijst naar de lichte strengheid die vaak in deze wijnen voorkomt door de extra tannines.

 

Armoedige Amarone

Een wijn die meelift op dit succes van Amarone is de Ripasso. De normale basiswijn uit het gebied (Valpolicella) ondergaat dan nóg een keer een vergisting, dit keer met de druivenschillen van de eerder vergiste Amarone. De druivenschillen bevatten nog steeds suikers en gisten waardoor de Valpolicella Ripasso meer structuur en smaak krijgt. Soms worden er ook nog nieuwe ingedroogde druiven toegevoegd tijdens die tweede vergisting. De wijn krijgt door die tweede vergisting meer fruit en rondheid maar mindere bitters en tannines. Zo’n Ripasso is dus enigszins vergelijkbaar met een Amarone maar heeft absoluut niet dezelfde structuur of complexiteit. Doordat de wijn minder exclusieif is wordt hij ook wel de Amarone voor armen wordt genoemd, al zijn ook de ripasso’s vaak nog prijzig én erg lekker. Ik noem hem zelf liever baby-amarone omdat de Ripasso een van mijn lievelings is.

Door al dit grove geweld zou je de Valpolicella zelf bijna vergeten. Deze wijn wordt ook gemaakt van dezelfde druiven en is een aangename, soepele rode wijn die je ook lekker koel kunt drinken. Echt een rode wijn voor in de zomer dus. Veel van deze wijnen worden gemaakt in de omgeving van het Gardameer. Dat Gardameer zorgt voor een koele wind. Daardoor rijpen de druiven langzamer, waardoor er verfijnde aroma’s ontstaan.

Recioto della Valpolicella (DOCG)

Naast de droge wijnen uit het Valpolicella gebied maakt men er ook een zoete recioto. Een rode dessertwijn die ook gemaakt is van ingedroogde druiven. De wijn gaat in kleine vaten en wordt koel gehouden, waardoor de wijn niet verder vergist. Dit zorgt dat er veel restsuikers aanwezig blijven. Een Recioto della Valpolicella moet minimaal 25 maanden rijpen en is een bijzondere dessertwijn om te combineren met kazen of chocolade gerechten. Qua aroma’s heeft een recioto dus veel weg van een Amarone. Echter een ‘normale’ Amarone mag niet meer dan 12 gram suiker per liter bevatten én moet minimaal 14% alcohol bevatten. Er bestaat trouwens van de recioto ook een mousserende variant.

Exclusieve wijn

Amarone is een wijn die je graag opentrekt bij een bijzonder moment. Het is een exclusieve wijn die heel wat jaren heeft liggen rijpen. De wijn heeft aroma’s van pruimen, chocolade, vijgen en soms wat kersenlikeur. Bij een oudere Amarone proef je duidelijk gerijpte vijgen en stroop en ook wat kaneel. Amarone wijnen hebben een medium tot hoge zuurgraad die gebalanceerd wordt door het hoge alcoholpercentage en het hoge smaakgehalte. Zelf heb ik nog een Amarone liggen uit 2005 én een Recioto uit 2007. Beide meegenomen na mijn bezoek aan wijnhuis Fratelli Vogadori. Deze winter wordt het tijd om ze te openen. Gaat goed bij wildgerechten of een flinke pan stoofvlees. Je kunt er ook een risotto della amarone mee maken maar ik vind het écht te zonde om zo’n mooie fles wijn door de rijst heen te gooien.

relais ca maddalena

Verblijftip

Wil je zelf de streek ontdekken en zoek je nog een leuke agriturismo? Een verblijf bij Relais Ca’ Maddalena is een aanrader. Vanuit hier kun je ook heel goed de stad Verona bezoeken waar je dus geweldig kunt shoppen. Zo’n risotto at ik bij Locanda del Bugiardo, een mooi restaurant tussen de wijngaarden.

Ben jij net als ik een grote liefhebber van Amarone wijn uit Veneto, Italië?

Liefs,

Kirsten

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!