Corona crisis: komt er dit jaar nog wel wijn oogst?

Corona slaat genadeloos toe. Op de eerste plaats is de impact natuurlijk immens op onze gezondheid. Het vergt enorm veel van de zorgmedewerkers. Ook de Nederlandse economie krijgt er nu al een klap van. We moeten nog maar zien hoe we hier uit komen en hopen dat veel ondernemers het redden. Op de eerste plaats natuurlijk alle horeca die nu noodgedwongen dicht zijn. Maar denk ook aan de bloemen- en planten sector, evenementenindustrie etc. Maar corona slaat ook toe in de wijngaarden. Het is nog maar de vraag of we dit jaar overal goede druiven kunnen oogsten. Lees verder waar de corona crisis inslag kan maken op de wijn oogst.

Lock down

In Frankrijk, Italië en Spanje, de top 3 wijnleveranciers, is de lock down (op dit moment) veel heftiger dan hier. Mensen mogen slechts naar buiten voor een boodschap en er is een avondklok. Behalve als je écht noodzakelijk werk verricht. In Nederland kennen we dat als de vitale beroepen maar in het zuiden is de impact nu al niet te overzien. Er ontstaat meer paniek onder de wijnboeren. Bij kleinere wijnhuizen leven de boeren zelf naast hun wijngaarden, en kunnen ze dus nog wel noodzakelijk werk verrichten. Echter iedereen is ook afhankelijk van hun medewerkers. Als die niet meer naar hun werk durven of mogen, gaat corona hoe dan ook impact hebben op vintage 2020. En misschien zelfs wel eerdere jaren ook.

Eerst zaaien, dan pas oogsten

Veel mensen denken dat de oogst het belangrijkste moment is. Tuurlijk is het een cruciaal moment. Druiven moeten met flinke snelheid naar de persen om de balans tussen zuren en suikers goed te houden. Timing is enorm belangrijk en secuur werken ook. Echter het reilen en zeilen van een wijnbouwbedrijf gaat het hele jaar door. De behandeling van de wijngaard in de periode voor de oogst is echter van cruciaal belang voor de kwaliteit van de wijn. Het is heel belangrijk dat wijnboeren gewoon de wijngaard in kunnen om de aandacht te geven aan de wijnstokken die nodig is voor een goede groei en bloei van de druivenplant.

Groei en bloei druivenstok

De groei en bloei van de druivenstok hebben dus invloed op de uiteindelijke kwaliteit van de druiven. De plant doorloopt ieder jaar verschillende fases. Na de oogst, meestal in september/oktober, gaat de plant eerst rusten. Sapstromen gaan richting de wortels. Het blad valt en de plant lijkt zelfs dood te gaan. Maar als aan het begin van het jaar de grondtemperatuur weer oploopt richting 10 a 12 graden, komt de plant weer tot leven. Als de plant groeit, komen er sapstromen naar boven vanuit de wortels richting de bladeren en vruchten. Hij loopt uit en krijgt bloemetjes. Die bloemetjes raken bevrucht waardoor er groene harde druifjes ontstaan. Die ontwikkelen zich tot druiven waarvan uiteindelijk wijn gemaakt kan worden.

De basis moet nú gelegd worden

Juist in de wintermaanden februari en maart legt de wijnboer de basis voor de wijn van het nieuwe jaar. Er moet gesnoeid worden en de grond wordt bewerkt. De druivenstok is een klimplant. Dat betekent dat hij van nature hard groeit: er komen veel twijgen en bladen. Om het klimmen van die plant een beetje te geleiden worden de takken opgebonden. Hiermee voorkom je wildgroei waardoor er bijvoorbeeld rotting kan ontstaan.

Het is dus heel belangrijk dat de druivenstok twee keer per jaar gesnoeid kan worden, direct na de oogst en nét voor het op gang komen van die sapstromen. En laat dat nou nu nét de tijd van het jaar zijn. Overtollige bladeren en takken moeten weg zodat de druiven ook genoeg zonlicht krijgen. Deze snoei is ook het belangrijkste van de twee en gebeurt daarom vaak met de hand. Het zorgt voor een kleinere oogst maar een veel betere kwaliteit. Daarnaast wordt dus de grond bewerkt. Onkruid en gras wordt geploegd zodat ze later als humus dienen en de grond luchtig houden. Soms worden er bepaalde stoffen aan de boden toegevoegd om de mineraal huishouding in balans te houden.

In april komt de plant tot leven en gaat dus groeien. Het eerste teken van leven is het ‘huilen’ van de druivenstok. Op de plekken waar gesnoeid is, komen de sappen naar buiten. Er ontstaan knoppen die uitlopen. Een periode vol risico’s, want bij vorst kunnen de knoppen kapot vriezen. Maar als er teveel knoppen ontstaan moeten die ook weer worden weggesnoeid, zodat de plant al zijn energie kan gebruiken voor de gewenste uitlopers. Bij wijnbouw is het dus absoluut niet zo ‘hoe meer oogst hoe beter’. Gecontroleerde hoeveelheid is gewenst om complexiteit en kwaliteit te waarborgen.

Coulure en Millerandage

In mei en juni komt er bloei en gaan de druiven groeien. Dit hangt natuurlijk af van de temperatuur in het voorjaar en het druivenras (vroeg of laat bloeiend). In die periode zijn er 2 risico’s. Coulure ontstaat bij koud en nat weer en zorgt er voor dat de bloemetjes gesloten blijven en daardoor niet worden bevrucht. Er ontstaan onregelmatige druiventrossen en die zijn gevoeliger voor ziektes. Millerandage lijkt daar een beetje op, maar gaat nog een stap verder. De bevruchting heeft dan wel plaats gevonden, maar door een slechte kwaliteit van het stuifmeel niet optimaal. De druiven ontwikkelen zich niet goed en blijven onrijp. De periode van de bloei tot oogst duur gemiddeld 100 dagen, al verschilt dit per druivenras en het terroir. De druivenstok groeit in haar laatste periode het hardst. In juli en augustus worden er daarom vaak nog blad gesnoeid zodat die niet teveel van de energie en voeding naar zich toe trekken. Maar tegen de tijd dat dat blad gesnoeid moet worden, is de ellende hopelijk al een stuk minder.

bottelen

2019 komt ook in gevaar

Maart is vaak ook de periode dat de wijnen van vorig jaar, die jong gedronken moeten worden, worden gebotteld. Wijnen die dus niet lange tijd op hout rijpen. Ook dit brengt momenteel problemen met zich mee. Kleine wijnhuizen huren vaak een bottelmachine, maar veel van die verhuurbedrijven zijn nu gesloten. En ook hiervoor is personeel nodig. De vraag is dus of we straks wel van een mooie rosé uit 2019 kunnen genieten, zodra de strandtenten en horeca hier weer open mogen..Dus of er door de corona crisis dit jaar nog wijn oogst is? Hopelijk wel. Dat het een jaar die we nooit te vergeten? Zeker weten. 

Hopelijk kunnen we de onzekerheid snel achter ons laten en komen er steeds meer positieve berichten omtrent corona. Voor nu, stay safe & healthy en ik hoop je in de toekomst snel te zien bij een wijnproeverij!

Liefs, Kirsten

Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!