December is de champagne maand bij uitstek

Nog enkele dagen en we knallen allemaal weer een fles champagne open. Dat is tenslotte traditie: champagne in december. Maar wat is champagne nou eigenlijk? Als we het hebben over champagne, met kleine letter, dan gaat het over de mousserende wijn. Hebben we het over Champagne, dan gaat het over de streek in Frankrijk. Er wordt al eeuwenlang wijn geproduceerd in de buurt van Reims en Ėpernay en toch is de champagne zoals wij die kennen van relatief recente datum. Oorspronkelijk was de Champagne een gebied voor rode wijn en verdiende men er hun geld met de lakenproductie. Pas na de uitvinding van het procedé hoe wijn mousserend te maken veranderde dat.

De champagnestreek ligt verassend dichtbij

De Champagne ligt ten oosten en noordoosten van Parijs. In de departementen Aisne, Aube, Haut-Marne en Sein-et-Marne. De streek voor AOP champagne is van noord naar zuid zo’n 150km lang. Champagne ligt klimatologisch op de grens van waar wijnbouw op grote schaal mogelijk is. De meeste champagnes worden gemaakt van de druiven rassen pinot noir, pinot meunier en chardonnay.

Heel populair zijn de champagnes gemaakt van alleen chardonnay, een blanc de blancs. Dit is ook vaak het langst houdbare type. Een blanc de noirs wordt gemaakt van alleen rode druiven. Wel heeft hij, zoals de naam al doet vermoeden een blanke kleur en is dus geen rosé. Rosé champagnes winnen aan populariteit. Voor dit type mag rode wijn gemengd worden met witte mits dit gebeurt tijdens de assemblage en voor de tweede vergisting op fles. De rode wijn moet ook uit de Champagne komen. Bekende cru’s voor rood zijn Bouzy, Ambonnay en Ay.

Methode Traditionelle

Rond 1700 slaagde men er in om wijnen structureel koolzuurhoudend te maken. Dom Pérignon, de vader van de champagne heeft hier in een grote rol gespeeld. Hij arriveerde in 1668 in de abdij van Hautvillers en was daar tot aan zijn dood in 1715 keldermeester. Hij ontwikkelde de wettelijk voorgeschreven méthode traditionelle, met tweede vergisting op fles, die voor 1994 nog de méthode Champenoise werd genoemd. Meer over deze methode kun je in deze blog teruglezen.

Ook hebben ze lang moeten wachten tot er genoeg stevige wijn flessen konden worden gemaakt die de druk binnen in de fles tijdens de tweede vergisting konden weerstaan. Glasblazers in Argonne, niet ver van Reims, leverde sterke flessen die ook voor transport konden worden gebruikt.

Lesje geschiedenis

In de 18de eeuw werden er grote hoeveelheden champagne naar Parijs verscheept. Lodewijk de XV liet de champagne bezorgen aan het hof. Deze vloeide in die tijd rijkelijk, de hele hofhouding dronk in die dagen champagne bij vele gelegenheden. Ben je eens in Reims, bezoek dan het monument van Lodewijk de 15de, Le Meilleur des Rois. Na de Franse revolutie maakte Napoléon champagne ook buiten Frankrijk bekend en creëerde daarmee een export markt. Aan het eind van de 19de eeuw begin 20ste eeuw was champagne in west Europa erg populair onder mondaine kringen.

In Nederland drinken we het (te) weinig

Toch wordt tot op de dag van vandaag meer dan de helft van de champagne productie in eigen land geconsumeerd. De helft gaat dus naar het buitenland, maar waar gaat dat dan heen? Wie zijn de grootste afnemers van die heerlijke bubbels? Groot Brittannië en de Verenigde staten staan bovenaan gevolgd door Japan. En hoe doen wij het dan in on ons kleine landje? In 2018 stonden we op de 11de plaats, we nemen slechts een kleine plek in op de exportmarkt voor champagne.

Als het om consumptie gaat dan wijken wij behoorlijk af van de rest van de wereld. We drinken de champagne bijna geheel geconcentreerd rond 31 december op oudjaarsavond. Ook houden wij meer van de half droog tot zoetere varianten zoals sec en demi-sec. In de rest van Europa drinken ze bijna alleen maar droge champagne, de brut. Wel drinken wij opvallend graag rosé champagne. Verder zijn wij als land een van de allerkleinste markten als het gaat om millésimes en cuvées de prestige. Dit zijn de kostbare champagnes meestal uit een oogstjaar waarvan de druiven komen uit de beste gemeenten en een langdurige rijping hebben ondergaan. Enkele voorbeelden zijn Dom Pérignon, Moët & Chandon en Veuve Cliquot.

© Drinks.ng

Grote huizen, grote maten

Wie kent ze niet, de grote champagnehuizen rondom Reims en Ėpernay. Het oudste, nog bestaande champagnehuis is dat van Ruinart en dateert uit 1729. Veel minder bekend is de Côte des Bar en Champagne in het departement Aube. Het ligt zo’n 2 uurtjes rijden onder Reims, 80 kilometer boven Chablis en op 20 minuutjes van de leuke stad Troyes, in het zuidelijkste puntje van de Champagne. Het is hier een stuk warmer dan in de rest van de Champagne. De druiven rijpen hier dus ook vollediger en het is dan ook niet verwonderlijk dat veel grote champagnehuizen hun druiven juist hier vandaan halen. De champagnes hier zijn minstens zo goed. Je vindt hier geen grote commerciële champagnehuizen maar juist veel wijngaarden van kleine champagne boeren die je met alle liefde binnen laten om dan vervolgens vol enthousiasme te vertellen over de processen binnen hun bedrijf.

De meeste champagnes worden gewoon verkocht in flessen van 75cl, maar er bestaan ook andere flessen, de demi-bouteille van 37,5 cl en de magnum 1,5l. De magnum is de ideale flesmaat voor champagne omdat hij in deze maat langzamer rijpt wat de kwaliteit weer ten goede komt. Daarnaast zijn er nog grotere flesmaten zoals de Jeroboam van 3l tot de Melchior van maar liefst 18 liter(!).

 

Ben je nou ooit in de Côte des Bar doe dan echt de champagne route, het landschap is hier heuvelachtiger en veel mooier dan in de rest van de Champagne. Voor degene die houden van kunst, bezoek het stadje Essoyes, dit was ooit de woonplaats van Renoir.

Voor nu wens ik iedereen een mooi jaar einde met een fles fantastisch bruisend goud, liefst uit de CHAMPAGNE !

Gayaneh Susskind

Gayaneh Susskind

Dol op wijn, lekker eten en de Franse cultuur. Doet de vinologen opleiding aan de Wijnacademie en blogt over wijn. Gayaneh is eigenaresse van Les Amoreux du Vin.

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!