Rosé is zoveel meer dan een terraswijn!

Rosé all day. Een hippe kreet die ik van de week voorbij zag komen. Ja het voorjaar heeft duidelijk haar intrede gemaakt en we trekken massaal frisse witte én rosé wijnen uit de koelkast. Maar wat is rosé eigenlijk en hoe wordt die wijn gemaakt? Op verschillende manieren en die ga ik je in deze blog uitleggen. Maar ook wil ik graag een misverstand uit de wereld helpen. Rosé is namelijk écht zoveel meer dan alleen maar een terraswijn. Je kunt dit namelijk ook heel vaak top combineren bij diverse gerechten. En de parels komen we vaak, maar niet alleen maar uit de Provence.

How it's made

Rosé is geen lichte rode wijn, en het is ook geen witte wijn met een kleurtje. Al kan je van beide zeggen dat dat toch wél zo is. Rosé is een eigen wijntype en er zijn meerdere methoden om rosé te maken. Je weet dat er blauwe en witte druiven zijn, en dat er van blauwe druiven rode wijn gemaakt kan worden. Dit kan doordat er kleurstoffen in de schil van die druiven zit. Het vruchtvlees van alle druiven is altijd transparant. Dit betekent dus dat je altijd blauwe druiven nodig hebt om een rosé wijn te maken. Afhankelijk van de herkomst wordt vaan de lokale blauwe druif die het daar goed doet gebruikt. In de Franse Provence is dat vaak de grenache maar uit Italië zie je bijvoorbeeld rosés van sangiovese of montepulciano druiven.  Het is voor zover ik weet zelden, maar zeker niet in Frankrijk, toegestaan om rode en witte wijn te mengen om tot rosé te komen. Op die regel is wel één uitzondering: rosé Champagne. Daar wordt namelijk vaak een scheutje rode wijn bij de witte champagne aan toegevoegd. 

Korte inweking met de schillen

De klassieke manier om rosé te maken is de korte inweek methode. De blauwe druiven gaan na de oogst en eventuele ontstelen, na een korte inweking in de pers. Er is dus maar heel weinig en kort contact tussen het druivensap en de schillen, zodat het sap een licht rode kleur krijgt. Als het nog te weinig kleur heeft, kan er wat extra sap van de laatste persingen worden toegevoegd. Daar zit vaak meer kleurstof in. Daarna behandelt de wijnboer de most (druivensap) volledig als witte wijn. De methode wordt ook wel pressurage direct genoemd: directe persing. Dit is de meest gebruikte methode om rosé te maken en wordt o.a. gebruikt voor rosé wijnen uit de Provence, Rhône (Tavel) en de Languedoc. Daar worden namelijk druiven gebruikt die gemakkelijk rijp worden en waarvan de kleurstoffen snel oplossen in het sap.

Afloopmethode: saignée

Bij deze methode maakt het wijnhuis zowel rode en rosé wijn. Vaak is de rosé van dit wijnhuis een bijproduct. De ‘saignée’ is de most die ze laten aflopen met de bedoeling een betere rode wijn te maken. Dat sap voor de rode wijn dat overblijft, is dan erg geconcentreerd van smaak. Het afgelopen sap is licht gekleurd en kan dus worden opgevangen om rosé van te maken. Belangrijk is dat zodra de blauwe druiven in de gisttank gaan, deze eerst nog goed gekoeld worden. Daardoor zal de alcoholische gisting nog niet starten maar kan er wel kleurstoffen worden afgegeven aan het sap. Na circa 24 uur wordt het ingeweekte sap afgetankt. 

Als er te weinig karakter en aromastoffen in die most zitten, dan kan de wijnmaker eventueel een deel van de onvergiste droesem (druivenpulp) persen en dit nog toevoegen. De wijnen worden ‘vins de saignée’ genoemd en zijn vaak erg soepel en fruitig. Je ziet deze methode vooral in streken waar dus de nadruk op rode wijn ligt zoals de Bordeaux en Bergerac. Ook in koelere wijnstreken hebben de druiven een langere inwekingstijd nodig om kleur af te geven waardoor het bijvoorbeeld in de Loire soms noodzakelijk is om deze methode te gebruiken. 

rosé wijn terraswijn provence

Mengen van witte en blauwe druiven

De keuringsdienst van Waarde heeft er eerder een uitzending over gemaakt. Je vindt namelijk vooral uit de nieuwe wereld vaak rosé wijnen die van witte druiven gemaakt zijn. Zoals een sauvignon blanc ‘blush’ uit Nieuw Zeeland. Dit is een wijn die geheel als witte wijn is gemaakt, maar een inimini beetje blauwe druiven bij zijn gebruikt. Het mengen van witte en rode wijn mag niet, maar het mengen van de druiven wel. Je ziet het ook veel in Duitsland waar het Rotling of Schillerwein wordt genoemd. Dit gaat echter voorbij aan alle (Franse) tradities, die hier dus ook absoluut niet over te spreken zijn. De herkomstbescherming die voor bijvoorbeeld Provence is vastgelegd, gaat overigens veel verder dan de vinificatie. Die vereist bijvoorbeeld namelijk ook een minimaal suikergehalte of snoeiwijze om de kwaliteit uit de streek te waarborgen.

Provence: jetset of gewoon steengoed?

Provence staat bekend om haar geuren en smaken, de Provencaalse keuken is er beroemd om. Natuurlijk kennen we het ook van de Cote d’Azur waar in de beroemde plaatsen als Nice en St. Tropez goed vertoeven valt. Mocht je er ooit geweest zijn dan herinner je je vast nog we de velden vol lavendelbollen.  Zo niet, ga er een keer heen! Dikke tip. Maar de Provence is waarschijnlijk het oudste wijngebied van Frankrijk en hofleverancier van de rosé. Een aanzienlijk deel van de wijnproductie wordt daar ook lokaal opgedronken (waarschijnlijk ook door die jetset), maar gelukkig is er ook genoeg in NL te krijgen. 

De wijnen passen bij het klimaat: licht, fris en fruitig. De methode die men er gebruikt is klassiek, maar toch zijn er door kleine verschillen in vinificatie methoden meerdere typen rosé te vinden. Daarnaast heb je net als in ieder ander gebied een onderscheid tussen de appelaties. Zo is er de grote AOP Cotes de Provence  maar is de AOP Bandol wereld beroemd om haar krachtige, volle rosé. De rosé wijnen worden hier vaak gemaakt van de grenache, cinsault, mourvèdre of carignan druiven gemaakt.

rose wijn

Wat eten we erbij?

Bij erg veel zomerse gerechten, passen simpelweg ook vaak zomerse wijnen. Salades, gegrilde calamaris, lamsbout van de BBQ of een oosterse tajine. Rosé is vaak je vriend. Hoe vind je dan de juiste rosé? De truc is na te denken over droog of niet droog, en de kracht van de wijn. Een wat pittiger gerecht als die oosterse tajine vraagt om een wat zoetere tegenhanger. Anders smaakt je wijn naar water met alcohol. Zoete rosé hoeft ook niet, maar zoek bijvoorbeeld een off-dry variant als je voor spicy gaat.

Maar, 9 van de 10 keer zit je dus gewoon gebakken met een droge rosé. Zeker de Provence stijl zijn vaan licht van kleur en hebben een elegante smaak. Echter is die vaak onverwacht stevig met een lange afdronk als je er iets bij eet. Lastig met die Provence rosé is echter dat er vaak niet zo veel zuren in zitten, wat dus niet lekker matched als je bijvoorbeeld een salade met een citroen of azijn dressing eet.  Vaak zijn die rosés ook niet opgewassen tegen vettige gerechten.  Heb je dus een wat romiger gerecht, dan zou je voor een Italiaanse sangiovese kunnen gaan of iets uit Zuid Afrika. Dat heeft net wat meer tegengewicht bij zo’n vol gerecht. Lees deze blog voor meer tips over wijn spijs combineren.

En dan nog iets..

Nog één laatste ding over rosé. We beoordelen haar vaak op de kleur. Want die kan variëren tot grenadine, zalm en bleek roze. Het zegt echter niets over de kwaliteit, maar dus wél over de methode. Hoe langer er contact is geweest met de schillen, hoe meer aroma’s en kruidigheid in je glas en dus hoe intenser de kleur. Zo zie je maar, rosé is veel meer dan een terraswijn! Santé.

Liefs, Kirsten

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!

rosé wijn terraswijn provence