Barolo wijn: de koning van Piëmonte

Inhoud van dit artikel:

De Barolo wijn is de beroemde rode wijn uit de regio Langhe in Piëmonte. Het wijngebied Piëmonte is aan 3 zijden omgeven door de Alpen en Piëmonte betekent dan ook letterlijk ‘aan de voet van het gebergte’. Vanwege de grote verschillen in terroir en de grote Internationale aandacht voor het wijngebied, wordt Piëmonte soms zelfs vergeleken met Bourgogne. Maar wat is Barolo wijn, waar komt het vandaan en waarom moet je het eigenlijk decanteren? Ook vertel ik je waar je op moet letten als je Barolo wijn wilt kopen (en waarom je die aanbieding beter kunt laten oxideren).

Wijngebied Barolo uit Piëmonte

De DOCG Barolo bestaat sinds 1980 en omvat zo’n 2.000 hectare aan wijngaarden. Van de wijngaarden wordt jaarlijks een kleine 90.000hl wijn geproduceerd die inmiddels wereld beroemd is. De rode wijn Barolo wordt de koning van Italië genoemd en dat is niet voor niets. Het productiegebied ligt ten zuidwesten van het stadje Alba en dankt zijn naam aan het bergdorpje Barolo. Het is een erg versnipperd gebied met veel kleine kavels, verspreid voer 11 gemeenten. Het historische wijngebied bestaat onder andere uit de dorpjes La Morra, Serralunga d’Alba en Castiglione Falletto. Het merendeel van de wijngaarden staat op steile hellingen en inmiddels zijn er zelfs een aantal cru’s gedefinieerd als Bricco Boschis en La Serra, hoewel dit geen wettelijk erkende classificatie is in Italië. In het gebied zijn de winters koud, maar in de zomers is het er droog en goed warm. De herfst is zelfs lang en zacht wat goed is voor een laat rijpende druif als nebbiolo. Klimaatproblematiek is er echter ook in de Barolo streek, vooral hagel is de grootste nachtmerrie in het voor- en najaar.

Barolo wijn piemonte
Bron: Winefolly

Nebbiolo is de Barolo druif waar het om draait

Omdat het vooral draait om de naam Barolo, denken er nog wel eens mensen dat Barolo ook een druif is. Barolo is echter de wijn streek en de Barolo wijn wordt gemaakt van de nebbiolo druif. Hoewel de nebbiolo druif de mooiste wijnen oplevert van de streek, is de aanplant in heel Piëmonte beperkt tot zo’n 5% van alle druiven. Het is een enorme krachtpatser en doet het eigenlijk alleen in Noord Italië goed. De nebbiolo druif heeft én een hoge zuurgraad én een hoog tanninegehalte. Vanwege deze tannines wordt een wijn van nebbiolo vaak op hout gerijpt, om zo de wijn zachter en ronder te maken. Toch blijf je ook dan in jonge jaren duidelijk merkbare tannines proeven en veel structuur. Vrijwel alle wijnen van de nebbiolo en dus zeker ook de Barolo wijn, hebben baat bij flesrijping. Soms is de wijn na een paar jaar al goed door een goede vinificatie, maar bijzondere cru’s kunnen wel 10 tot 20 jaar ouderen. Wijnen van nebbiolo zijn vaak heel typerend te herkennen aan aroma’s als rozen, viooltjes, kersen en aardse tonen van bosgrond en paddenstoelen.
barolo wijn nebbiolo

Barolo vs Barbaresco

De nebbiolo druif floreert echter niet alleen in de Barolo streek. Ook in Barbaresco staat veel nebbiolo aangeplant. Deze DOCG ligt ten (noord) oosten van het stadje Alba en het wijngaard areaal wordt de laatste jaren fors uitgebreid. De rivier Tanaro en de verschillende heuvels spelen een belangrijke rol in de ligging van Barolo en Barbaresco. In Barbaresco is de temperatuur gemiddeld net een halve graad hoger dan in Barolo. Dit komt mede door de lagere ligging van het Barbaresco district en de warmere lucht vanuit de Povlakte, die Barbaresco bereikt via het dal van de Tanaro rivier. De druiven in Barbaresco zijn daarom vaak net iets eerder rijp dan in Barolo. Het belangrijkste verschil tussen Barolo vs. Barbaresco zit hem in echter in de bodem(samenstelling). De pH-waarde in Barolo is een stuk hoger (ongeveer 8,5) ten opzichte van Barbaresco (ongeveer 7,9). Door een hogere pH kan een wijnstok de voedingstoffen minder goed opnemen waardoor de plant het wat lastiger heeft. Een Barbaresco wijn is over het algemeen wat lichter van structuur en rijpt iets sneller dan een Barolo wijn. In de mond is de Barbaresco vaak ook wat zachter met soepelere tannines. De Barolo wordt daarom de ‘koning’ genoemd en de Barbaresco de ‘koningin’.

Dikke tip: even je Barolo decanteren

Als je een mooie fles Barolo hebt gekocht is het een aanrader deze even te decanteren. Dit ivm de vaak stevige tannines in de wijn. Maar waarom heeft een Barolo zoveel tannines? Een klassieke Barolo wordt traditioneel gemaakt met een langdurige inweking op de schillen van 1 tot 2 maanden, gevolgd door een rijping op vaten van Slavonisch eikenhout. Die lange lagering op vat is nodig om de hare tannines te verzachten. Om de wijn wat zachter en rijper te maken, helpt het decanteren van je Barolo dus enorm. Ook zullen de aroma’s zich dan mooi openen waardoor je bijzondere geuren kunt ontdekken. Heb je geen decanteer karaf in huis? Dan kun je de wijn ook even overschenken in een maatbeker en vervolgens terug in de fles schenken om het effect van decanteren na te bootsen.
barolo decanteren

Goedkope Barolo kopen? Think twice

Sommige modernere wijnhuizen maken tegenwoordig ook Barolo met een iets minder lange inweking van de schillen en gebruiken Franse barriques. Een modern gemaakte Barolo is daarom wat eerder op dronk. Er is namelijk gebleken dat door deze modernere vinificatie de rijping op de fles beperkt is gebleken. Sommige wijnen worden zelfs bijzonder snel oxidatief en verliezen het mooie intense fruitaroma. Je ziet tegenwoordig wel steeds meer aanbiedingen voor Barolo bij de Lidl of Gall en Gall met een goedkope prijs, maar ik zou zeggen, niet doen. Een wijnboer in Barolo heeft gemiddeld slechts 2 hectare omdat de grond zo prijzig is. De laatste decennia is het wijngebied Barolo met 40% toegenomen, vaak gelegen op minder gunstige hellingen. Dat zijn vaak de gebieden waar ook geëxperimenteerd wordt met ‘’snellere vinificatie’’ om een goedkopere Barolo te maken. Maar het verschil proef je echt.

Kirsten van Harten

Kirsten van Harten

Ik deel graag mijn enthousiasme en kennis over wijn zodat anderen er wat van kunnen leren. Wie wat van wijn wil weten moet vooral veel proeven. Drinken mag ook. Zolang je er maar van geniet!

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!

niets meer missen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

WIL JE VERDER LEZEN?

Bekijk de andere blogs