Hongaarse wijn: van stierenbloed tot edele rot

Inhoud van dit artikel:

Hoewel je in een doorsnee wijnwinkel nog niet zo vaak wijn uit Hongarije tegenkomt, neemt de naamsbekendheid en kwaliteit van dit wijnland steeds meer toe. Buitenlandse investeringen en de toetreding tot de EU hebben een boost gegeven, als ook de ontdekking van de botrytis cinerea schimmel in Tokaj. In deze blog lees je meer over de belangrijkste wijngebieden en Hongaarse wijn: van stierenbloed tot edele rot.

Wijnbouw en klimaat

Als we het zouden vergelijken met een bekender gebied, dan komt het klimaat van Hongarije enigszins overeen met noordwest Spanje, de Bourgogne en de Bordeaux. In essentie is het een landklimaat met warme zomers en strengere winters. Ook hier is vorst in de lente en regen in het najaar een risico. In het westen heeft echter het Balatonmeer dankzij zijn grote oppervlak een matigende invloed op het klimaat. Het meer is niet erg diep en verwarmt daardoor snel, waar de wijnstokken in de herfst van profiteren. De combinatie van de relatief noordelijke ligging, genoeg neerslag en zeker 2.000 zonuren per jaar maken de omstandigheden voor wijnbouw ideaal in Hongarije. Totaal staat er zo’n 59.000 ha wijngaarden aangeplant, wat fors meer is dan in bijvoorbeeld Oostenrijk.

Zo’n 2/3e van de wijnen uit Hongarije zijn wit en die worden in verschillende stijlen gemaakt, zo ook mousserende wijnen van bekende druiven als chardonnay en pinot noir. De aanplant van druiven in Hongarije is enorm gevarieerd. Naast de bekendere, Europese rassen als cabernet sauvignon en cabernet franc, is de blaufränkisch het meeste aangeplant. Voor wit is dat de welschriesling de belangrijkste druif.

Hongarije wijn
Balatonmeer in Hongarije

De belangrijkste wijngebieden voor Hongaarse wijnen​

Naast de indeling op zo’n 22 traditionele wijngebieden, wat overkoepelende regio’s en enkele DHC’s. Een kwaliteitswijn wordt in Hongarije aangeduid met OEM op het etiket, maar sinds 2005 kent Hongarije ook een uitgebreider kwalificatie systeem om de herkomst en kwaliteit te garanderen. Villány was de eerste DHC regio, maar Eger Bikavér is waarschijnlijk de beroemdste. Meer over het ‘’rode stierenbloed’’ lees je verder op in deze blog.

De wijngebieden in Hongarije zijn verder te verdelen in vijf grote regio’s. Duna (Hongaarse benaming voor Donau) is de grootste, maar kwalitatief van ondergeschikt belang. Het sub gebied Kunság is daarin het grootste. Balaton ligt in het westen en is vooral een witte wijn regio. Noord-Transdanubië is het noordwesten van Hongarije met ook voornamelijk wit, waar bijvoorbeeld de belangrijke regio Sopron ligt wat veel overeenkomsten toont met de wijnen uit Oostenrijk. Pannon is zuidelijk gelegen en produceert zowel witte wijnen (Pécs en Tolna) als rood (Villaný en Szekszárd). Dit zijn vooral Bordeaux-blends aangevuld met kékfrankos en portugieser. Twee wijngebieden verdienen een bijzondere vermelding.
Hongaarse wijn
© Winefolly

Hongaarse Wijn van stierenbloed!?

Eger is vernoemd naar de historische stad wat beroemd is om de aanval van de Ottomanen in 1552. Door het drinken van ‘stierenbloed’ zouden de inwoners voelde kracht krijgen om hun stad te verdedigen. Het gebied telt zo’n 5.000 ha aan wijngaarden en behoort tot een van de koelste gebieden in Hongarije. Hoewel Eger bekend staat om de rode wijnen, is ruim een derde van de productie wit. Egri Bikavér is per definitie een rode wijn, de normale variant is een blend van minimaal 3 druivenrassen en de superior van 5. Belangrijkste druif moet zijn kékfrankos (bläufrankisch) en wordt aangevuld met onder andere kadarka, cabernet sauvignon, syrah en pinot noir. De witte tegenhanger wordt Egri Csillag genoemd en is een blend van 4 verschillende witte wijnen met de welschriesling en hárslevelú vaak als dominante druiven.

De edele Hongaarse wijn Tokaji Aszu

Wijnen uit Tokaj worden als het vlaggenschip van de Hongaarse wijnbouw gezien. De regio is aangewezen als UNESCO werelderfgoed. Opvallend is de grote diversiteit aan vulkanische bodems, er zijn meer dan 500(!) dode vulkanen te vinden. Door het karpatenengebergte wordt het dorp Tokaj omsloten waardoor een lang, warm najaar en een relatief hoge luchtvochtigheid de ontwikkeling van botrytis bevorderen. Wijnen uit Tokaj worden Tokaji genoemd en komen in verschillende stijlen voor.

Aszú is een assemblage van Szamorodni wijn en een hoeveelheid toegevoegde most van verschrompelde, aangetastte botrytis druiven. Die basiswijn wordt gönc genoemd en zit in een vat van 136 à 137 liter. Daar komen de aszú druiven bij, uit emmertjes van 20 liter (25kg), puttony genoemd. Die aszú druiven worden zo’n 24 tot 36 uur ingeweekt met de gönc om daarna verder te gisten en de druiven te laten persen. De wijn rijpt vervolgens minimaal 3 jaar in koele, vochtige kelders. Het gevolg is een edel zoete wijn met minimaal 120gr restsuiker (5 puttonyos) of 150gr restsuiker (6 puttonyos).
Hongaarse wijn tokaji

Andere Tokaji wijnen

Naast de ‘standaard’ Aszú is er nog een Eszencia, met een minimum hoeveelheid restsuiker van 450gr/ (!). De druiven hiervoor worden niet geperst, maar men gebruikt dus enkel het aflopende sap. Dit is donkerbruin en ruik aan suikers, maar vaak slechts een alcoholpercentage van 1,5 tot 5%. Deze variant wordt ook wel ‘’nectar’’ genoemd.

De Szamordini zijn deels door botrytis aangetaste druiven als ook deels gaaf gebleven druiventrossen. Meestal rijpt Szamorodni onder een florlaag waardoor het enigszins lijkt op een fino sherry. Forditás en Máslás zijn wijnen die ala Valpolicella Ripasso een tweede vergisting krijgen door de toevoeging van de uitgeperste aszú wijnen, en lijken qua stijl wat op de Smazorodni.
Kirsten van Harten

Kirsten van Harten

Ik deel graag mijn enthousiasme en kennis over wijn zodat anderen er wat van kunnen leren. Wie wat van wijn wil weten moet vooral veel proeven. Drinken mag ook. Zolang je er maar van geniet!

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!

niets meer missen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

WIL JE VERDER LEZEN?

Bekijk de andere blogs