Priorat wijn: een van de meest prestigieuze uit Spanje

Inhoud van dit artikel:

Priorat is naast Rioja het enige wijngebied in Spanje dat beschikt over de DOCa kwalificatie. Het heeft eeuwenlang in de schaduw te gestaan, maar krijgt steeds meer aanzien en bekendheid. Wijn uit Priorat behoort inmiddels tot een van de meeste exclusieve uit Spanje. Binnenkort ga ik er op bezoek voor een wijnreis, ter voorbereiding verdiep ik me in deze blog eens in de bijzondere wijnregio Priorat.

DOCa Priorat Spanje

Priorat ligt in Catalonië, het noordoosten van Spanje en ligt zo’n 150km ten zuidwesten van Barcelona. Het is een autonomia met een eigen taal en cultuur en naast de stad Barcelona ok bekend om een aantal boegbeelden als Gaudi en Dalí. Het is niet voor niets dat de afgelopen decennia wordt gezegd dat de revolutie in de Spaanse wijnbouw is begonnen in Catalonië, waarbij het grote wijnbedrijf Torres als aanjager wordt gezien voor de ontwikkeling van het gebied. Priorat betekent letterlijk ‘priorij’ (klooster) wat de streek herinnert aan de twaalfde eeuw, toen de monniken hier de eerste wijngaarden aanlegden én het beroemde klooster Scala Dei bouwden.
Priorat wijn
Het herkomstgebied Priorat bestaat al sinds 1932, maar werd pas in 1954 in een staatscourant bevestigd. Pas in 2009 promoveerde het gebied van DOC tot DOCa, de hoogst kwalificatie aanduiding in Spanje. Er zijn slechts 2 DOCa regio’s in Spanje, Rioja en Priorat en het is een strikt afgebakend productiegebied met specifiek bijzondere condities. Om een DOCa klasse te verkrijgen moeten de wijnen uit een gebied jarenlang van constant hoge kwaliteit zijn. Er zijn ook 12 sub zones gedefinieerd die vernoemd zijn naar de dorpjes zoals Grattalops, Porrera en Poboleda. Her en der worden er ook ‘grand cru’ wijnen genoemd van druiven uit één enkele wijngaard, die worden in Spanje Vi de Finca genoemd.
Priorat wijn spanje

Wijn uit Priorat

De DOCa Priorat omvat nog geen 20.000ha waarvan slechts 1.600ha is aangeplant met wijnstokken. Het merendeel van wijn uit Priorat is rood. De belangrijkste blauwe druivenrassen die hiervoor worden gebruikt zijn carignan (ook wel cariñena, mazuelo of samsó genoemd) en garnacha tinta (garnatxa negra). Verder zijn ook de tempranillo (ull de llebre), cabernet sauvignon, cabernet franc, merlot en syrah aangeplant. Witte druiven groeien er ook zeker, zoals garnacha blanca, macabeo en pedro ximénez. De productie van witte wijnen lijkt de laatste jaren iets toe te nemen. Er wordt ook een klein beetje rosé en verschillende likeurwijnen gemaakt. Het landschap van Priorat is bijzonder ruig en dat maakt het telen van druiven ingewikkeld, veeleisend én erg duur. De meeste wijngaarden produceren extreem weinig druiven maar bieden in ruil daarvoor wel complexe wijnen met een eigen uitgesproken karakter, dat vaak te danken is aan het terroir en de Llicorella bodem. De meeste wijn uit Priorat heeft minimaal 1 jaar houtrijping gehad en ze komen voor in drie rijpingsniveaus: Crianza, Reserva en Gran Reserva.

Terroir & Llicorella bodem

Catalonië kent een mediterraan klimaat met warme zomers en zachte winters. Meer richting het binnenland zijn ook de continentale invloeden merkbaar, vooral door de verschillende bergketens. In Priorat is het klimaat dan ook een stuk extremer met grote contrasten door de hoogte verschillen. Het landschap is bijzonder spectaculair door de variatie in hoogtes van 100 tot 700 meter. Priorat ligt in het centrum van de provincie Tarragona, verspreid over de dalen van enkele rivieren. De meest wijngaarden zijn aangelegd op smalle bergterrassen of steile hellingen. Wijngaarden zijn allemaal erg versnipperd, waardoor de rol van verschillende coöperaties voor sommige wijnbedrijven onmisbaar zijn.

Uniek en bijzonder aan Priorat is de bijzondere bodem van vulkanische oorsprong, dat ook een grote kwaliteitsfactor speelt. De basis wordt Llicorella genoemd en betekent leisteen in het Catalaans. Het is een arme bodem dat bestaat uit rood en zwart verweerd leisteen met kleine deeltjes mica (een soort kwartsiet). Deze bodem geeft de wijnen een minerale toets in haar smaak. De bovenlaag op deze Llicorella bodem heeft her en der wat spleten waardoor wijnstokken kunnen doordringen tot diepere bodemlagen voor voedingstoffen. Door deze bodem zijn de opbrengsten in Priorat uitzonderlijk laag, soms maar 5 à 6 hl/ha. Naast de bodem speelt ook de leeftijd van de wijnstokken hier een rol in. Hoe ouder een druivenstok, hoe minder opbrengsten ze genereren. In Priorat zijn de meeste druivenstokken wel 60 tot 70 jaar oud en vaak vrijstaand aangeplant als struiken (en vaso).
Priorat wijn spanje

Het hoefijzer van Montsant

DO Montsant is een apart productiegebied van de ‘lagere’ classificatie DO in plaats van DOCa. Bijzonder is echter dat de 1.800 ha wijngaarden in een hoefijzervorm rond die van DOCa Priorat liggen. Het gebied is wat meer heuvelachtig met hier en daar wel indrukwekkende rotspartijen, maar de Llicorella bodem ontbreekt. In Montsant vind je de kalksteen en leembodem, met her en der wel wat graniet en leisteen in de ondergrond. De gemiddelde hoogte van de wijngaarden is zo’n 400 meter. In DO Montsant is de afgelopen jaren een groep jonge wijnboeren en oenologen zeer actief geweest om respect af te dwingen voor de regio.

Ik weet nog goed dat ik 2 jaar terug dineerde met Spaanse collega’s in mijn tijd bij Mediamarkt en zij persoonlijk veel meer fan waren van Montsant dan Priorat. De wijnen van Montsant verrassen dus goed en daarom gaan we ook absoluut wat wijnhuizen bezoeken als we er zijn. Na de wijnreis zal ik zeker nog een leuke blog schrijven met mijn reistips voor een bezoek aan deze regio.
Kirsten van Harten

Kirsten van Harten

Ik deel graag mijn enthousiasme en kennis over wijn zodat anderen er wat van kunnen leren. Wie wat van wijn wil weten moet vooral veel proeven. Drinken mag ook. Zolang je er maar van geniet!

Ps. Wil je voortaan op de hoogte blijven van alle nieuwe blogs? Meld je hieronder aan!

niets meer missen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

WIL JE VERDER LEZEN?

Bekijk de andere blogs